Matukio ya Moto Yaua Watu 114 Tanzania, Dar es Salaam Yaongoza
Dar es Salaam – Jeshi la Zimamoto na Uokoaji limetoa taarifa ya kusikitisha kuhusu matukio ya moto nchini ambayo yameua watu 114 na kujeruhi wengine 295 kati ya Januari na Desemba 2025.
Katika taarifa kwa umma iliyotolewa Desemba 24, 2025, jeshi hilo limesema jumla ya matukio 3,091 ya moto yaliripotiwa katika kipindi hicho, huku mikoa ya Dar es Salaam, Mbeya, Pwani, Ruvuma, Njombe, Dodoma na Manyara ikiwa kati ya maeneo yaliyoathirika zaidi.
Nyumba za Makazi Zinaongoza Maeneo Yaliyoteketea
Taarifa ya Kitengo cha Mawasiliano na Uhusiano kwa Umma cha jeshi hilo inaonyesha kuwa nyumba za makazi ndizo zilizoteketea zaidi kwa matukio 1,422, zikifuatiwa na ofisi 132, stoo 117 na magari 94.
Uchunguzi uliofanywa kwa matukio hayo ulibaini kuwa hitilafu katika mifumo ya umeme ndio chanzo kikubwa zaidi cha moto, ikiwa na matukio 781. Vyanzo vingine ni watoto kuchezea viberiti (matukio 215) na uchomaji wa takataka pamoja na maandalizi ya mashamba (matukio 479).
Mtoto Mchanga Afariki Akichezea Kiberiti
Miongoni mwa matukio ya kusikitisha ni ule uliojiri Julai 15, 2025, eneo la Magomeni Kota, wilayani Kinondoni, Dar es Salaam, ambapo mtoto anayekadiriwa kuwa na miaka mitatu hadi minne alifariki dunia baada ya kuchezea viberiti bila uangalizi.
Kaimu Kamanda wa Jeshi la Zimamoto na Uokoaji Mkoa Kinondoni, Mrakibu Msaidizi Jacob Chacha, alisema uchunguzi wa awali ulibaini mtoto huyo alikuwa akichezea njiti za kiberiti ndani ya chumba bila uangalizi wa mtu yeyote.
Juhudi za Kuzuia Majanga
Katika kudhibiti na kuzuia majanga ya moto, jeshi limeeleza linaendelea kufanya ukaguzi wa kinga na tahadhari dhidi ya majanga katika vyombo vya usafiri, usafirishaji na majengo. Maeneo 69,594 yalikaguliwa na michoro ya ramani 2,356 ilipitishwa.
Elimu ya usalama wa moto imetolewa katika maeneo 22,062 moja kwa moja, huku vipindi 1,039 vya kuelimisha umma kupitia vyombo vya habari (978 redio na 61 runinga) vikifanyika.
Tanesco: Si Kila Hitilafu ni Yetu
Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Umeme Tanzania (Tanesco), Lazaro Twange, amesema si kila hitilafu ya umeme inayojitokeza katika nyumba za wananchi husababishwa na shirika hilo.
"Nyumba ya mtu umeme una pande mbili. Kuna sehemu ya mwenye nyumba na mkandarasi wake kwa ajili ya kuweka miundombinu ya umeme. Baada ya kukamilisha, Tanesco tunaitwa kupeleka huduma ya umeme," amesema Twange.
Amefafanua kuwa matumizi ya kila siku ya umeme ndani ya nyumba ni jukumu la mtumiaji mwenyewe, na shughuli au matumizi yasiyo sahihi yanaweza kusababisha hitilafu za umeme.
Maghala ya Samani Yateketea
Mbao na bidhaa zake zinazotengenezwa kwenye maghala ni miongoni mwa vitu vinavyowaka kwa kasi zaidi. Usiku wa kuamkia Desemba 5, 2025, moto uliteketeza ghala la samani eneo la Boko Msikitini, jijini Dar es Salaam.
Tukio lingine la aina hiyo lilitokea Novemba 24, 2025, kwenye ghala na maduka ya samani eneo la Keko, chanzo kikitajwa kuwa hitilafu ya umeme.
Masoko Yateketea Mikoa Mbalimbali
Ndani ya juma moja Julai 2025, masoko katika mikoa ya Iringa, Tabora na Singida yaliteketea kwa moto. Soko la Mashine Tatu, Manispaa ya Iringa, liliteketea usiku wa kuamkia Julai 12, 2025.
Maduka matano katika eneo la Salmini, Manispaa ya Tabora, yaliteketea usiku wa kuamkia Julai 7, huku vibanda 13 ndani ya Soko Kuu la Singida vikiteketea usiku wa kuamkia Julai 5, 2025.
Shughuli za Uokoaji
Kuhusu shughuli za uokoaji, jeshi limefanya uokoaji katika maeneo 1,127, yakiwamo migodini, mashimo ya vyoo, ajali za barabarani, mafuriko, mito, mabwawa na baharini.
Matukio hayo yalisababisha vifo 130 na majeruhi 1,726, huku mikoa ya Morogoro, Katavi, Dodoma na Mbeya ikiwa kati ya iliyoathirika zaidi.
Onyo kwa Wananchi
Jeshi linawakumbusha wananchi kuendelea kuchukua tahadhari katika kipindi cha mvua za vuli na masika kwa kuepuka kuishi au kukaa katika maeneo hatarishi yanayoweza kukumbwa na mafuriko.
Wananchi wametakiwa kuhakikisha watoto wanalindwa na kuepuka kucheza kwenye mito, mabwawa na visima vilivyo wazi, pamoja na kuweka na kutumia vifaa vya kinga na tahadhari dhidi ya majanga ya moto.