Tanzania Yaendelea Kuongeza Mapato ya Fedha za Kigeni
Dar es Salaam – Tanzania inaendelea kurekodi ongezeko la mauzo ya bidhaa zake katika masoko ya nje mwaka hadi mwaka, hali inayoakisi kuimarika kwa uchumi na mchango wa sekta mbalimbali katika upatikanaji wa fedha za kigeni.
Kwa mujibu wa takwimu za Benki Kuu ya Tanzania (BoT), kuna maeneo matano makuu yanayoingiza mapato makubwa zaidi ya fedha za kigeni nchini.
Maeneo hayo ni dhahabu, utalii, usafirishaji, bidhaa za viwandani na tumbaku.
Kwa pamoja, sekta hizi zimeliingizia Taifa jumla ya Sh33.485 trilioni katika mwaka wa fedha ulioishia Oktoba mwaka huu, ikiwa ni ongezeko kubwa ikilinganishwa na Sh27.828 trilioni zilizopatikana katika kipindi kama hicho mwaka uliotangulia.
Dhahabu imeendelea kuongoza kwa kuingiza mapato makubwa zaidi, ikichangia Sh11.469 trilioni, ikifuatiwa na sekta ya utalii iliyochangia Sh10.724 trilioni.
Sekta ya usafirishaji iliingiza Sh6.164 trilioni, bidhaa za viwandani Sh3.885 trilioni, huku tumbaku ikichangia Sh1.241 trilioni.
Mchango wa Sekta ya Kilimo Unaficha Ukweli
Wataalamu wa uchumi wamesema kuwa kilimo ni miongoni mwa sekta zinazofanya vizuri katika kuingiza fedha za kigeni, licha ya mchango wake kutojitokeza wazi katika takwimu rasmi.
Hali hiyo inatokana na changamoto za mnyororo wa thamani kutobainishwa ipasavyo, kwani mara nyingi bidhaa za kilimo zinapoongezewa thamani, mchango wa sekta hiyo hauonekani moja kwa moja, huku sehemu inayozalisha bidhaa ya mwisho ndiyo hutambulika kama chanzo kikuu cha mapato.
Wataalamu wanasema mchango wa sekta ya kilimo ni mkubwa sana, lakini changamoto iliyopo ni kwamba hesabu zake hazijapigwa kwa usahihi.
"Unaposema mchango wa viwanda vya sukari ni mkubwa, ondoa kwanza miwa uone kama mchango huo bado utaonekana. Hali hii inaonesha wazi kuwa kilimo, ambacho mara nyingi huhesabiwa mwisho katika mnyororo wa thamani, kimekuwa kikitoa mchango mkubwa lakini usiotambulika ipasavyo," wamesema.
Jambo hilo likibadilishwa linaweza kusaidia kuongeza hamasa ya watu wanaotaka kuingia katika kilimo.
Madini na Sekta za Huduma Zinaongoza
Wataalamu wanaeleza kuwa maeneo hayo matano yamekuwa yakijirudia kila wakati kwa kuleta fedha nyingi kutokana na wingi wa bidhaa na upatikanaji.
Dhahabu inafanya vizuri wakati wote kwa sababu inapatikana kwa wingi na inahitajika sokoni huku utalii nao rasilimali zake zikiwepo.
Hata hivyo, Tanzania bado haina bidhaa nyingi zinazohitajika kwa kiwango kikubwa na masoko ya nje. Badala yake, nchi inaendelea kuagiza bidhaa nyingi zaidi kuliko inavyouza nje, hali inayosababisha ongezeko kubwa la mapato kuonekana zaidi katika sekta za huduma kama utalii.
Utalii Una Nafasi ya Kukua Zaidi
Takwimu zinaonyesha kuwa ukuaji wa mapato ya utalii umetokana na ukuaji thabiti wa sekta hii, huku idadi ya watalii ikiongezeka kwa asilimia 11.4 hadi kufikia watalii 2,324,387.
Watembeza watalii wanasema sekta hiyo ipo katika nafasi ya kufanya vizuri zaidi kuliko dhahabu ikiwa nguvu ya utangazaji katika masoko yenye watu wengi zaidi itaongezeka.
"Kuna nchi ambazo bado hatujazifikia vizuri, nchi kama India tukitangaza vizuri kulingana na idadi yao ya watu tunaweza kupata wageni wengi kutoka huko," wamesema.
Aidha, wataalamu wanasisitiza umuhimu wa kuondoa viza kwa wageni ambao wanataka kuingia nchini, au kufanya mchakato wa kupata viza uwe rahisi zaidi kupitia mtandaoni ndani ya saa 24, badala ya watu kusubiri kwa miezi mingi.
