Mjadala Uachwa na Mpango wa Kuhamishia Usimamizi wa Mitihani ya Vyuo vya Afya
Dar es Salaam. Mpango wa kuhamishia usimamizi wa mitihani ya vyuo na kada za afya kutoka Wizara ya Afya kwenda Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia umezua mjadala mkali miongoni mwa wadau wa sekta ya afya nchini.
Waziri wa Afya, Mohamed Mchengerwa, alisema wizara yake inatumia karibu Shilingi bilioni 20 kwa mwaka kusimamia mitihani ya kada za afya, gharama ambayo anasema haziendani na majukumu muhimu ya wizara.
Akizungumza Januari 14, 2025, wakati wa ziara yake Hospitali ya Benjamin Mkapa, Dodoma, Mchengerwa alisema jukumu hilo linapaswa lihamishiwe Wizara ya Elimu ili fedha hizo zitumike katika shughuli za kimsingi za afya.
"Bilioni 20 inatumika kusimamia mitihani. Wizara ya Elimu ipo, majukumu hayo yaende huko, fedha zibaki hapa zifanye kazi nyingine za msingi," alisema Waziri.
Maoni ya Wadau Yametofautiana
Rais wa Chama cha Madaktari Tanzania (MAT), Dk Mugisha Nkoronko, ameunga mkono wazo hilo kwa tahadhari, akisema linahitaji tathmini ya kina ya mifumo ya elimu nchini.
Amesema baada ya Uhuru, sekta nyingi ziliaanzisha mifumo ya mafunzo nje ya Wizara ya Elimu kutokana na uhaba wa wataalamu, lakini sasa mazingira yamebadilika.
"Ni agizo la kisera, linahitaji tathmini ya mifumo yetu ya elimu, kama inaweza kusimamia kirahisi mafunzo na mitihani ya kada za afya bila kuathiri ubora," alisema.
Hata hivyo, Dk Ezekiel Mbao, Rais wa Chama cha Wauguzi Tanzania (Tanna), ameonyesha wasiwasi kuhusu mpango huo.
Amesema Wizara ya Afya ni nyeti na inayohusika moja kwa moja na uhai wa binadamu, hivyo usimamizi wa mitihani ya wataalamu wake haupaswi kuchukuliwa kwa kawaida.
"Mitihani ya afya ni ya kipekee inayohitaji kusimamiwa na watu wanaoelewa mahitaji ya jamii na viwango vya taaluma," alisema Dk Mbao.
Ameonya kuwa kuhamishia jukumu hilo Wizara ya Elimu bila maandalizi ya kutosha kunaweza kusababisha kuzalishwa kwa wataalamu wasio na viwango, hasa kwa kuzingatia ongezeko la vyuo vya afya nchini.
Msaada wa Sekta Binafsi Unahitajika
Ofisa Mtendaji Mkuu wa Chama cha Watoa Huduma za Afya Tanzania (APHFTA), Dk Samwel Ogillo, amesema hoja ya Waziri ina mantiki kwa kuwa Wizara ya Elimu ndiyo yenye dhamana ya kusimamia mitihani ya sekta zote.
Amefafanua kuwa kuhamishwa kwa usimamizi hakumaanishi wataalamu wa afya wataondolewa katika tathmini, bali msimamizi mkuu atakuwa Wizara ya Elimu huku wataalamu wakiendelea na kazi zao za kitaalamu.
"Sekta binafsi inamiliki zaidi ya asilimia 50 ya vyuo vya afya, hivyo inapaswa kuhusishwa. Tumpe Waziri nafasi ya kutekeleza, kisha tuone matokeo," alisema Dk Ogillo.
Wadau wameeleza kuwa mpango huu unafungua mjadala muhimu kuhusu mustakabali wa elimu ya kada za afya nchini, huku wengi wakisisitiza umuhimu wa maandalizi mazuri, ushirikishwaji wa wadau na ulinzi wa viwango vya taaluma kabla ya utekelezaji.
Mbali na suala la mitihani, Waziri Mchengerwa pia aliagiza Wizara yake kushirikiana na Wizara ya Elimu kuboresha hadhi ya vyuo vya Serikali, akisema kushuka kwa ubora kumesababisha wanafunzi wengi kuelekea vyuo binafsi.
